Langer licht en de temperatuur wordt aangenaam: het is bijna zomer. We voelen ons daar goed bij en krijgen meer energie. De natuur denkt er ook zo over. Zeker in de mei-maand! De zon is de bron van dat licht. Toen de aarde eenmaal bestond was licht het eerste dat God schiep: "Laat er licht zijn" ( Genesis 1 vers 3 ). Ook in wat wij met onze zintuigen niet waarnemen speelt licht die belangrijke rol. In deze dubbele betekenis hebben beide veel gemeen.
Jaren geleden was ik in een showroom van een grote "verlichtings-armaturen-fabrikant." Zo stond er een kubus van een halve meter hoog opgesteld, die aan de voorkant open was. De vijf binnenzijden waren afgewerkt met een zwarte fluweelachtige bekleding. In de deksel was in het midden een klein gat waarboven een heldere lamp aangebracht was. Wanneer het licht aanging was er niets te zien van die straling in de doos en bleef het er donker. Maar, als je er je hand instak, zag je een prachtig verlicht rondje op je huid. Interessant: als je er een heldere glasplaat in had gestoken, was de aanwezigheid van licht in de kubus niet waar te nemen. En met een glimmend spiegeltje had je de lichtbundel een andere kant op kunnen sturen en ontstaan er spiegelbeelden. Voor mij was dit een bijzondere ervaring en iets dat je aan het denken zet: licht dat er wel is, maar je ziet het niet. Wat zijn de mogelijkheden en wat doe je daar dan mee?
We nemen voorwerpen in onze omgeving pas waar wanneer zij het licht reflecteren. Lichtstraling zelf bestaat uit meerdere kleuren. Kijk maar eens naar een prisma en vooral de regenboog. Ieder voorwerp absorbeert licht, maar reflecteert er ook een deel van. Het voorwerp neemt precies de kleur aan van het licht dat gereflecteerd wordt. Van het ge-absorbeerde deel wordt de lichtenergie grotendeels in warmte omgezet. Bij bijvoorbeeld planten krijgt een klein deel van die energie echter een andere bestemming wanneer het ook met water ( uit de grond ) en koolstofdioxide ( uit de lucht ). gecombineerd wordt. Op dat moment ontstaan in de plant glucose (suiker) en zuurstof. Voor zichzelf en haar omgeving: licht doet leven.
Een voorbeeld van dat laatste is de zonnebloem. Een “beginnende” zonnebloem oriënteert zich maximaal op de zon en wil geen momentje verliezen. Dus draait ze mee van zonsopkomst tot zonsondergang. In de nacht weer snel terug, zodat ze de volgende morgen weer klaar staat bij de eerste stralen voor een goede en ook evenwichtige groei. De volgroeide zonnebloem heeft zoveel energie niet meer nodig. Zij staat fier overeind, wendt haar blik naar het oosten. Voor haar volstaat de ochtendzon en bijen weten haar daar te vinden.
Iets waarnemen, reflecteren en absorberen en ook over groei valt nog veel te zeggen. Geen wonder dat in onze taal en in veel vormen van kunst het begrip “licht” tot heel wat inspiratie heeft geleid en kreeg het een bredere betekenis. We zien dit ook terug in religie. In de christelijke literatuur en liederen zijn er veel aansprekende voorbeelden.
Dit artikel vangt aan met een wat technische uiteenzetting over natuurlijk licht. Enige kennis daarover draagt bij aan inzicht in de eigenschappen van licht van zowel de zon als in bredere zin. Wanneer het licht waar de Bijbel van getuigt zich aan jou openbaart, is het waard om daar vooral bij stil te staan. Stilstaan bij de mogelijkheden en de krachten die erin verborgen liggen en bij Hem, die van dat licht de bron is.
DE ZONNEBLOEM:
"het is de zonnebloem
die jong of oud
in alle vroegte
haar blik richt
op dat ene punt
waar aan de horizon
de zon in vaste baan
haar licht als altijd schenkt
als bron van alle leven
iedere dag opnieuw
jong volgt zoekend
dag na dag
van oost naar west
waar oud
met veel geduld
en in vol vertrouwen wacht
tot in het oosten
de zon zich toont
met nieuwe stralen
tot op de laatste dag"
Stef Bos zingt over licht: "GEEF LICHT":
https://youtu.be/rDyJUeeIV0A?is=3Gnxx0yOAo8Frg
PS 1: Op de zomerposter in de vitrine vóór het kerkgebouw in Haarlem staat ook een tekst uit numeri 6 vers 25:
"Moge de Heer het licht van zijn gelaat over u doen schijnen
en u genadig zijn.
Moge de Heer u zijn gelaat toewenden
en u vrede schenken."
PS 2: Een paar voorbeelden van muziek/tekst over licht en die op YouTube te vinden zijn: (de titel van dit artikel) "De Heer is mijn Licht." Maar ook "Lichtstad met uw paarlen poorten", dat naar het Nieuwe Jeruzalem verwijst, "Blijf bij mij Heer als 't zonlicht niet meer straalt" en tot slot ook: "Al het leven stroomt uit U."
PS 3: deze column is een bijdrage van de Actueel-redactie Haarlem (Harm de Vries).
Zomerposter 2026 in de vitrine vóór het kerkgebouw in Haarlem: links "de zonnebloem" en rechts bijbeltekst Numeri 6 vers 25.
29. mei 2026
